GREAT PERSONALITIES OF INDIA - 6 - MAHATMA JYOTIBHA PHULE

ªÀÄ»¼ÉAiÀÄgÀ£ÀÄß ªÀÄÄ£ÀßqɹzÀ ªÀĺÀ¤ÃAiÀÄgÀÄ – ‘ªÀĺÁvÀä’ eÉÆåÃw¨sÁ ¥sÀůÉ

¨sÁgÀwÃAiÀÄ »AzÀÆ ¥ÁgÀA¥ÀjPÀ zsÀªÀÄð EAzÀÆ ¸ÀºÀ ºÉtÄÚ UÀAqÀÄ JA§ vÁgÀvÀªÀÄå ºÉÆA¢gÀĪÀÅzÀÄ J®èjUÀÆ w½zÀ «µÀAiÀĪÉÃ. ¥Àj¹Üw 21£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ®Æè »ÃVgÀĪÁUÀ 19£Éà ±ÀvÀªÀiÁ£ÀzÀ°è ºÉtÂÚ£À §UÉÎ ¸ÀªÀiÁdzÀ ¨sÁªÀ£É K¤vÀÄÛ JA§ÄzÀ£ÀÄß w½AiÀÄĪÀÅzÉãÀÆ PÀµÀÖªÀ®è. ¸ÀªÀiÁdzÀ°è ¥ÀÅgÀĵÀjUÉ ºÉZÀÄÑ MvÀÄÛPÉÆqÀ¯ÁVvÀÄÛ. EzÀPÉÌ MvÁÛ¸ÉAiÀiÁV ¥ÀÅgÁvÀ£À zsÀªÀÄðUÀæAxÀUÀ¼ÀÆ CzÀ£Éßà ¸Áj ºÉüÀÄwÛzÀݪÀÅ. ¸ÀªÀiÁdzÀ°è °AUÀ¨sÉÃzÀ eÁw¨ÉÃzÀ. »ÃUÉ ºÀvÁÛgÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ eÁqÀåUÀ½AzÀ vÀÄA©ºÉÆÃVvÀÄÛ. EzÀPÉÌ CAvÀå ºÁr PÁæAw ªÀiÁqÀĪÀ ªÀåQÛUÀ¼ÀÄ D ¤nÖ£À°è vÀªÀÄäzÉà PÁæAwPÁj ªÀÄ£ÉÆÃzsÀªÀÄð¢AzÀ ¸ÀªÀiÁdzÀ C¤µÀÖ ¥ÀzÀÞwUÀ½UÉ ¥ÀÇtð «gÁªÀĪÀ¤ßlÄÖ, ºÉtÄÚªÀÄPÀ̼À ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉ, ²PÀëtPÁÌV ºÉÆÃgÁrzÀgÀÄ.

CªÀgÀ°è ªÀĺÁvÀä eÉÆåÃw¨sÁ ¥sÀůÉAiÀĪÀgÀÄ ªÀÄÄAZÀÆtÂAiÀÄ°èzÁÝgÉ. CªÀgÀÄ aAvÀPÀgÀÄ, ¸ÀªÀiÁd ¸ÀÄzsÁgÀPÀgÀÄ, QæAiÀiÁ²Ã®gÀÄ ªÀÄvÀÄÛ PÁæAwPÁjUÀ¼ÁVzÀÝgÀÄ. CªÀgÀ ºÉÆÃgÁl J¯Áè PÉëÃvÀæUÀ¼À®Æè ºÀgÀrvÀÄÛ, ªÀÄÄRåªÁV ²PÀët, PÀȶ, eÁw ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ £Á±À, ¹Ûçà ªÀÄvÀÄÛ «zsÀªÉAiÀÄgÀ K½UÉ ªÀÄvÀÄÛ C¸ÀàöȱÀåvÉAiÀÄ ¤ªÀÄÆð®£É.

vÁªÀÇ PÀÆqÀ ±ÀÆzÀæ ªÀÄ£ÉvÀ£ÀzÀ°è ºÀÄnÖ ªÉÄîéUÀðzÀªÀjAzÀ CªÀªÀiÁ¤vÀUÉÆAqÀgÀÆ, PÉÆ£ÉUÉÆAzÀÄ ¢£À D ªÀtð ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ «gÀÄzÀÞ ¹rzÉzÀݪÀgÀ°è ªÉÆzÀ°UÀgÀÄ. EªÀgÀÄ K¦æ¯ï 11, 1827 gÀ°è, ¥ÀÅuÉAiÀÄ°è UÉÆëAzï gÁªï ªÀÄvÀÄÛ aªÀÄuï¨Á¬ÄAiÀĪÀgÀ ªÀÄUÀ£ÁV d¤¹zÀgÀÄ. ¨Á®åzÀ°è vÀªÀÄä eÁwAiÀÄ PÁgÀt¢AzÀ vÀÄA¨Á £ÉÆêÀÅAqÀgÀÆ, ¸ÀªÀÄdzÀ°è ºÉƸÀ ZÉÊvÀ£Àå a®ÄªÉÄAiÀÄ£ÀÄß GAlÄ ªÀiÁqÀ®Ä ²PÀët Cw CªÀÄÆ®å ¸ÁzsÀ£À JA§ÄzÀ£ÀÄß CjvÀÄ CzÀ£ÀÄߌ AiÀiÁªÀÅzÉà vÁgÀvÀªÀÄå«®èzÉ J®èjUÀÆ ºÀAazÀªÀjªÀgÀÄ.

xÁªÀÄ¸ï ¥ÉãïgÀªÀgÀ “ªÀÄ£ÀĵÀå£À ºÀPÀÄÌUÀ¼ÀÄ” ¥ÀŸÀÛPÀ¢AzÀ ¥ÉæÃjvÀgÁzÀ CªÀgÀÄ ¸ÁªÀiÁfPÀ £ÁåAiÀÄzÀ §UÉÎ wêÀæ PÀ¼ÀPÀ½AiÀÄ£ÀÄß ¨É¼É¹PÉÆAqÀgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ¨sÁgÀwÃAiÀÄ ªÀtð ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ «gÀÄzÀÞ ¹rzÉzÀÝgÀÄ. ¸ÁªÀiÁfPÀ C¸ÀªÀiÁ£ÀvÉUÀ¼À£ÀÄß vÉÆqÉzÀÄ ºÁPÀĪÀ°è ªÀÄ»¼ÉAiÀÄjUÉ ªÀÄvÀÄÛ »AzÀĽzÀ ªÀUÀðUÀ½UÉ ²PÀët ¤ÃqÀĪÀÅzÀÄ CvÀåAvÀ dgÀÆgÁzÀ PÁAiÀÄð JAzÀÄ ¥ÀjUÀt¹, CzÀ£ÀÄß ¸Á¢ü¸À®Ä ºÉeÉÓ ºÁQzÀgÀÄ.

¹ÛçÃAiÀÄgÀ ¸ÁÜ£ÀªÀiÁ£ÀªÀ£ÀÄß UÀªÀĤ¹zÀ CªÀgÀÄ ºÉtÄÚªÀÄPÀ̼À ²PÀëtzÀ ºÀgÀqÀÄ«PÉUÉ ±Àæ«Ä¹zÀgÀÄ. ºÉtÄÚªÀÄPÀ̼À ²PÀët ªÁå¥ÀPÀªÁV ºÀgÀqÀ¨ÉÃPÉAzÀgÉ ªÀÄ»¼Á ²PÀëPÀgÀÄ CªÀ±ÀåPÀ JA§ÄzÀ£ÀÄß ªÀÄ£ÀUÀAqÀgÀÄ. vÀªÀÄä ¥Àwß ¸Á«wæ¨Á¬Ä ¥sÀůÉAiÀĪÀjUÉ ²PÀët ¤Ãr CªÀgÀ£ÀÄß ²PÀëQAiÀÄ£ÁßV ªÀiÁrzÀgÀÄ. DgÀA¨sÀzÀ°è CªÀgÀ ¥ÀæAiÀÄvÀßUÀ½UÉ ºÀ®ªÁgÀÄ «WÀßUÀ¼ÀÄ §AzÉÆzÀVzÀgÀÄ, CAwªÀĪÁV d£ÀjUÉ ºÉtÄÚªÀÄPÀ̼À ²PÀëtzÀ ªÀĺÀvÀéªÀ£ÀÄß w½¹PÉÆqÀĪÀ°è AiÀıÀ¹éAiÀiÁzÀgÀÄ. 1848gÀ°è vÀªÀÄä ¥ÀwßAiÀÄ eÉÆvÉUÀÆr ºÉtÄÚªÀÄPÀ̼À ±Á¯ÉAiÀÄ£ÀÄß ¥ÁægÀA©ü¹, ¹Ûçà ²PÀëtzÀ EwºÁ¸ÀPÉÌ ªÀÄÄ£ÀÄßrAiÀÄ£ÀÄß §gÉzÀgÀÄ. EzÀPÁÌV CªÀgÀÄ vÀªÀÄä ªÀÄ£ÉAiÀÄ£ÀÄß ©qÀ¨ÉÃPÁV §AvÀÄ. ¨ÉÃgÉ

¨ÉÃgÉ ªÀåQÛUÀ½AzÀ ºÀt ¸ÀAUÀ滹zÀgÀÄ. £ÀAvÀgÀzÀ ¢£ÀUÀ¼À°è 18 ±Á¯ÉUÀ¼À£ÀÄß vÉgÉzÀgÀÄ.

EµÉÖ C®èzÉ ¹ÛçÃAiÀÄgÀ ªÉÄÃ¯É C£ÉÃPÀ PÀoÉÆÃgÀ ¤§AzÀ£ÉUÀ¼À£ÀÄß ºÉÃgÀ¯ÁVvÀÄÛ. «zsÀªÉAiÀÄgÀÄ ªÀÄgÀÄ«ªÁºÀ DUÀĪÀAwgÀ°®è. CªÀgÀÄ vÀ¯É ¨ÉÆý¹PÉÆAqÀÄ ªÀÄ£ÉAiÀÄ MAzÀÄ ªÀÄƯÉAiÀÄ°ègÀ¨ÉÃQvÀÄÛ. EzÀ£ÀÄß «gÉÆâü¹zÀ ¥sÀůÉAiÀĪÀgÀÄ PËëjPÀgÀ£ÀÄß ¸ÀAWÀn¹ vÀ¯É ¨ÉÆý¸ÀĪÀ ¥ÀzÀÞwAiÀÄ «gÀÄzÀÞ ºÉÆÃgÁl £ÀqɹzÀgÀÄ. eÉÆvÉUÉ «zsÀªÁ «ªÁºÀPÉÌ MvÀÄÛ ¤Ãr, 1854gÀ°è «zsÀªÁ «ªÁºÀ ªÀiÁr¹ ºÉƸÀ zÁR¯É ¤«Äð¹zÀgÀÄ.

CA¢£À ¢£ÀUÀ¼À°è «zsÀªÉAiÀÄgÀÄ, ªÀÄÄRåªÁV ¨Á®«zsÀªÉAiÀÄgÀÄ vÀªÀÄä ªÀÄ£ÉAiÀĪÀgÀ CvÁåZÁgÀPÉÌ §°AiÀiÁV UÀ©üðtÂAiÀÄgÁzÁUÀ CªÀgÀ£ÀÄß ªÀģɬÄAzÀ ºÉÆgÀ vÀ¼Àî¯ÁUÀÄwÛvÀÄÛ. CªÀgÀÄ EzÀPÉÌ ¥ÀæwAiÀiÁV “¨Á®ºÀvÁå ¥Àæw§AzsÀPÀ ¸ÀA¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄßß ¸Áܦ¹, D ¨Á®«zsÀªÉAiÀÄjUÉ D±ÀæAiÀÄ ¤Ãr ªÉÄîéUÀðzÀ d£ÀgÀ zÉéõÀªÀ£ÀÄß PÀnÖPÉÆAqÀgÀÄ. ¨Á®å«ªÁºÀzÀ «gÀÄzÀÞªÁVAiÀÄÆ ºÉÆÃgÁrzÀgÀÄ. §ºÀÄ¥ÀwßvÀéªÀ£ÀÄß «gÉÆâü¹zÀgÀÄ.

eÁw¥ÀzÀÞwAiÀÄ ¦qÀÄUÀ£ÀÄß, C¸ÀàöȵÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ªÀÄÆð®£À ªÀiÁqÀ®Ä PÀAPÀt§zÀÞgÁV 1873gÀ ¸É¥ÉÖA§gï 23gÀAzÀÄ “¸ÀvÀå±ÉÆÃzsÀPÀ ¸ÀªÀiÁd”ªÀ£ÀÄß PÀnÖzÀgÀÄ. eÁw¥ÀzÀÞwAiÀÄ ¦qÀÄUÀ£ÀÄß, C¸ÀàöȱÀåvÉAiÀÄ£ÀÄß ¤ªÀÄÆð®£À ªÀiÁqÀ®Ä PÀAPÀt§zÀÞgÁV 1873gÀ ¸É¥ÉÖA§gï 23gÀAzÀÄ “¸ÀvÀå±ÉÆÃzsÀPÀ ¸ÀªÀiÁd”ªÀ£ÀÄß PÀnÖzÀgÀÄ. CzÀgÀ ªÀÄÄRå GzÉÝñÀ«zÀÝzÀÄÝ ªÉÄîéUÀðzÀ d£ÀjAzÀ ±ÀÆzÀæ ªÀÄvÀÄÛ Cw-±ÀÆzÀægÀ «ªÉÆÃZÀ£ÉAiÀiÁVvÀÄÛ. CªÀgÀ F J¯Áè ºÉÆÃgÁlUÀ½UÉ ªÀÄ£ÀßuÉ ¤Ãr ªÀĺÁgÁµÀÖçzÀ d£ÀvÉ CªÀjUÉ 1888gÀ ªÉÄà 11 gÀAzÀÄ “ªÀĺÁvÀä” JA§ ©gÀÄzÀ£ÀÄß ¤ÃrzÀgÀÄ.

¸ÁévÀAvÀæ÷å, ¸ÀªÀiÁ£ÀvÉ, ¨sÁævÀÈvÀé, ªÀiÁ£ÀªÀ WÀ£ÀvÉ, DyðPÀ £ÁåAiÀÄ ªÀÄvÀÄÛ ±ÉÆõÀuÁgÀ»vÀ ¸ÀªÀiÁdªÀ£ÀÄß ¸Áܦ¸À¨ÉÃPÁzÀgÉ ºÀ¼ÉAiÀÄ, C¸ÀªÀiÁ£À, ±ÉÆõÁuÁAiÀÄÄPÀÛ ¸ÁªÀiÁfPÀ ªÀåªÀ¸ÉÜAiÀÄ£ÀÄß QvÉÆÛUÉAiÀĨÉÃPÉAzÀÄ CªÀgÀÄ zÀÈqsÀªÁV £ÀA©zÀÝgÀÄ ªÀÄvÀÄÛ CzÀPÁÌVAiÉÄà vÀªÀÄä fêÀ£ÀªÀ£ÀÄß ªÀÄÄr¥ÁVlÖgÀÄ.

1889gÀ £ÀªÉA§gï 27gÀAzÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ £ÀªÉÇÃzÀAiÀÄzÀ ZÀ¼ÀĪÀ½AiÀÄ £ÉÃvÁgÀgÀ¯ÉÆè§âgÀÄ, ªÀÄ»¼Á ºÉÆÃgÁlzÀ £ÁAiÀÄPÀgÀÄ DzÀ ¥sÀůÉAiÀĪÀgÀÄ ªÀÄgÀt ºÉÆA¢zÀgÀÄ. DzÀgÉ CªÀgÀ ºÉ¸ÀgÀÄ ¨sÁgÀvÀzÀ EwºÁ¸ÀzÀ°è ¸ÀĪÀuÁðPÀëgÀUÀ¼À°è §gÉ¢zÉ. ªÀÄ»¼Á ºÉÆÃgÁlPÉÌ CªÀgÀ PÁAiÀÄðUÀ¼ÀÆ, «ZÁgÀUÀ¼ÀÆ EA¢UÀÆ ªÀiÁUÀðzÀ²ðAiÀiÁVªÉ.